Βιολετί

Άλλες Ονομασίες
Ιώδες, Μενεξεδί, Βιολέ, Μωβ, Μενεξεδής
Βιολετί, Ιώδες, Μενεξεδί, Βιολέ, Violet, Μωβ

Το Βιολετί ή Ιώδες είναι το χρώμα του αμέθυστου και της λεβάντας. Συγχέεται με το πορφυρό και στα ελληνικά το συγχέουμε και με το μωβ. Πήρε το όνομά του από τη Βιολέτα (Μενεξές).

Το Βιολετί είναι το χρώμα του φωτός που βρίσκεται στην μία άκρη του ορατού φάσματος ανάμεσα στο μπλε και στο μη ορατό υπεριώδες και απέναντι από το κόκκινο. Το βιολετί έχει επικρατέστερο μήκος κύματος από 380 έως 450 νανόμετρα (σύμφωνα με κάποια πειράματα το ανθρώπινο μάτι μπορεί να δει φως ιώδους χρώματος με μήκος κύματος έως και 310 nm περίπου). Το φως με ακόμα μικρότερα μήκη κύματος αλλά μεγαλύτερα από αυτά των ακτίνων Χ και των ακτίνων γ, το οποίο και δεν είναι ορατό από το ανθρώπινο μάτι, ονομάζεται υπεριώδες.

Το Βιολετί στον χρωματικό κύκλο, που χρησιμοποιείται παραδοσιακά από τους ζωγράφους, βρίσκεται ανάμεσα στο μπλε και στο πορφυρό.

Στο χρωματικό μοντέλο RGB που χρησιμοποιείται για την αναπαραγωγή των χρωμάτων στις οθόνες υπολογιστών, τηλεοράσεων και κινητών συσκευών, το Βιολετί φτιάχνεται με την ανάμειξη του Μπλε και του Κόκκινου με το μπλε να έχει τη διπλάσια ένταση από αυτή του κόκκινου. Επειδή το Βιολετί αποτελείται από πολλές συνιστώσες μηκών κύματος, αυτό που βλέπουμε στην οθόνη δεν είναι το πραγματικό χρώμα αλλά μία προσέγγιση καθώς το Βιολετί έχει πολύ μικρότερα μήκη κύματος από το Μπλε.

Το βιολετί και το πορφυρό είναι παρόμοια χρώματα και πολλές φορές συγχέονται. Να σημειώσουμε το βιολετί είναι "φασματικό χρώμα" και έχει το δικό του μήκος κύματος στο ορατό φάσμα, σε αντίθεση με το πορφυρό, που είναι σύνθετο, και παράγεται από την ανάμειξη του κόκκινου και του μπλε.

Ιστορικά το Πορφυρό και το Βιολετί έχουν συνδεθεί με τη μεγαλοπρέπεια και τους Βασιλείς. Οι αυτοκράτορες της Ρώμης όπως και αυτοί του Βυζαντίου φορούσαν πορφυρές χλαμύδες. Στο μεσαίωνα φορέθηκε από επισκόπους και καθηγητές. Στην τέχνη χρησιμοποιείται για τις φορεσιές της Παναγίας.

Σύμφωνα με έρευνες στην Ευρώπη και τις Ηνωμένες Πολιτείες, το Βιολετί χρώμα για τους ανθρώπους συνδέεται ψυχολογικά με την υπερβολή και τον ατομικισμό, την αντισυμβατικότητα, με το το τεχνητό και με την αμφιβολία.

Στην κινέζικη ζωγραφική το Βιολετί συνδέεται με την αρμονία του σύμπαντος γιατί είναι συνδυασμός του κόκκινου και του μπλε (σε αντιστοιχία με το Yin και Yang). Στον Ινδουισμό και Βουδισμό με το Crown Chakra.

Η πρώτη χρήση του ονόματος ως χρώμα στα Αγγλικά (violet) έγινε το 1370.

Εκκρεμεί επέκταση και αποσαφήνιση με το πορφυρό.